آبکاری مس با چه اهدافی انجام می‌شود؟

آبکاری مس

آبکاری مس به معنای قرار‌گرفتن یک لایه‌ی مس برروی سطح  قطعه است. در آبکاری یک اتم در آند، الکترون از دست می‌دهد و در محلول پوشش‌دهی به صورت یون مثبت در می‌آید. سپس یون مثبت به طرف کاتد یعنی محل تجمع الکترون‌ها جذب شده و در جهت آن حرکت می‌کند. این یون الکترون‌های از دست داده را در کاتد به دست آورده و پس از تبدیل به اتم به صورت جزیی از فلز رسوب می‌کند. به این صورت فرآیند آبکاری مس انجام می شود.

آبکاری مس به معنای قرار‌گرفتن یک لایه‌ی مس برروی سطح قطعه است
فرایند آبکاری مس

 

 

فلز مس به دلایلی مثل رسانایی الکتریکی خوب و نرمی در صنایع مختلف به عنوان زیر‌لایه قرار می‌گیرد. آبکاری مس در صنعت میکرو‌الکترونیک کاربردهای گسترده‌ای دارد. هم‌چنین به دلیل رنگ منحصر به فرد آن برای کاربردهای تزئینی نیز مورد استفاده قرار می‌گیرد.

در کاربرد تزیینی لایه پوشش آخرین لایه بر روی فلز پایه است.  اما با توجه به فعال بودن مس، هنگامی که در حضور اکسیژن قرار‌ بگیرد، اکسید می‌شود و تغییر رنگ می‌دهد. پس در چنین مواردی نیاز به پوشش مناسب برای جلوگیری از خوردگی یا اکسید ‌شدن مس است.

 

سطح فلز پوشش داده شده با مس به روش آبکاری
سطح فلز پوشش داده شده با مس به روش آبکاری

 

تقسیم بندی آبکاری مس براساس حمام های الکترولیت:

حمام‌های الکترولیتی در آبکاری مس ‌را می‌توان به دو دسته‌ی الکتر‌ولیت‌های اسیدی و الکتر‌ولیت‌های قلیایی تقسیم‌بندی کرد.

الف: الکتر‌ولیت‌های اسیدی

این نوع آبکاری در حضور الکترولیت قوی اسیدی مثل اسید‌سولفوریک یا اسید‌فلوریدریک انجام می‌شود. این روش در مقیاس‌های میکرو بسیار مفید است. در شکل‌دهی الکتریکی و پوشش‌های تزئینی یا پرکردن شیارها وایجاد سطح صاف بسیار مناسب بوده  و استفاده می‌شود. این حمام‌ها شامل مس دوظرفیتی هستند و قابلیت داشتن ناخالصی‌های یونی بیشتری نسبت به حمام‌های قلیایی دارند. اما قدرت پوشش‌دهی ضعیف‌تری نسبت به پوشش‌های قلیایی دارند. این روش برای پوشش‌ های با مقاومت به خوردگی بالا مناسب نیست.

ب: الکترولیت‌های قلیایی

این نوع آبکاری در حضور محلولی قلیایی به عنوان الکترولیت انجام می‌شود. محلول‌های قلیایی سیانیدی، غیر‌سیانیدی و پروفسفات‌ها از جمله مواد مورد استفاده اند. حمام‌های سیانیدی از نظر قابلیت تشکیل لایه نازک و توزیع مناسب بسیار کارآمد هستند و کنترل آن‌ها نسبتا آسان است. اما به دودلیل خطرناک بودن این محلول‌ها و حجم زیاد مواد دورریز ترجیح بر استفاده از حمام‌های قلیایی غیر‌سیانیدی است. حمام‌های قلیایی غیر‌سیانیدی مثل اسیدهای کربوکسیلیک، آمین‌ها و فسفات‌ها به عنوان جایگزین معرفی شده‌اند.

حمام‌های پروفسفات نیز برای پوشش‌دهی پلاستیک، قطعات مدار چاپی و غیره کاربرد دارد. حمام‌های پروفسفات قلیایی به علت سرعت خوب آبکاری، اغلب برای ایجاد پوشش‌های ضخیم نیز به کار می‌روند. در مواردی که پوشش مس به عنوان محافظ به کار می‌رود، استفاده از این حمام‌ها نتایج مشابه و یا حتی بهتری از حمام‌های سیانیدی دارد.



پاسخی بگذارید