آبکاری کروم ؛ مراحل ایجاد، ویژگی ها و معرفی روش ها

مراحل آبکاری کروم

در فرآیند آبکاری کروم یون­ های محلول کروم را به صورت لایه‌ای نازک روی فلز مورد نظر( آند) رسوب می‌­دهند. حمام الکترولیت معمولا حاوی اسید کرمیک و اسید سولفوریک است. کروم در مقابل گازها، مواد قلیایی و نمک‌­ها مقاوم است. اما اسید سولفوریک، اسید کرمیک و سایر اسیدهای هالوژن‌دار در تمام غلظت­‌ها و در تمام درجه حرارت‌­ها روی پوشش کروم تاثیر می­‌گذارند.

در این حالت، فلز کروم از سطح آند خورده شده و حل می­‌شود و به صورت لایه­‌ی نازکی از فلز روی کاتد رسوب می­‌کند. هم­چنین به دنبال رویین­ شدن شیمیایی، روکش‌های کروم مقاومت خوبی در اتمسفر از خود نشان می‌دهند و کدر نمی‌شوند. پوشش‌های کروم تا ۴۰۰ درجه سانتیگراد هیچ تغییری از نظر کدر­شدن متحمل نمی‌‌شوند.

ویژگی پوشش­‌های کروم

ایجاد لایه ی آبکاری ­شده­ کروم روی سطح فلزات از خوردگی و زنگ ­زدن آن جلوگیری می­‌کند. هم­چنین سختی سطح را افزایش داده و درخشندگی تزیینی را به سطح پوشش ارائه می­‌دهد. اما لایه‌های کروم قابل جوشکاری نبوده و قابلیت رنگ‌کاری را ندارند.

کروم فلزی براق، سخت، خاکستری رنگ با خاصیت جلاپذیری ونقطه¬جوش بالا است. این فلز مقاومت بسیار بالایی در برابر زدگی ¬¬شیمیایی و تیرگی و خورده¬شدن دارد. هم¬چنین استحکام بالایی داشته و در مقابل گرما مقاوم است. به همین¬دلیل سطح بعضی از فلزات را با لایه¬ی نازکی از کروم می¬پوشانند.

شکل ۱ – نمونه های آبکاری کروم

انواع آبکاری کروم

آبکاری کروم به دو دسته­‌ی کروم سخت و آبکاری تزئینی کروم تقسیم می شود.

کروم ­سخت:

آبکاری کروم­ سخت یا کروماته به عنوان یک پوشش نسبتاً سنگین کاربرد دارد. این پوشش به افزایش مقاومت در برابر سایش، کاهش اصطکاک، افزایش خاصیت روانکاری و مقاومت به خوردگی  کمک می‌­کند. ضخامت لایه­‌ی ایجاد شده توسط این فرآیند از آبکاری تزئینی کروم بیشتر بوده و مانند پوسته تخم مرغ ترد و شکننده نیست.

براساس نیاز به کاربردهای مختلف مثل میله های سیلندر هیدرولیک، غلتک‌­ها، حلقه‌­های پیستون، سطوح قالب­ ها، حفره های تفنگ و بسیاری از موارد دیگر کیفیت آبکاری متفاوت است. انواع پوشش ­های کروم­ سخت شامل پوشش ­های نازک کروم و متخلخل آن است. دو حمام مخلف برای آبکاری کروم ­سخت شامل حمام ­های حاوی کروم ۶ ظرفیتی وحمام­ های حاوی کروم  ۳ ظرفیتی وجود دارد که بسته به کیفیت و ضخامت پوشش کروم می‌­توانند متفاوت باشند.

آبکاری تزئینی کروم:

به این فرآیند آبکاری نیکل-کروم نیز گفته می­‌شود. زیرا گاهی اوقات شامل آبکاری نیکل یا آبکاری نیکل و مس قبل از آبکاری کروم است. نیکل باعث ایجاد سطح صاف، مقاوم به خوردگی و قابلیت بازتابندگی بالا می شود. هم­چنین پوشش‌های کروم که رنگی شبیه نقره و سفید مایل به آبی دارند، از پوشش نیکل محافظت کرده و خراش ­ها و خوردگی را به حداقل می­‌رساند.قدرت انعکاس سطح کروم‌کاری شده و کاملا صیقلی شده در حد ۶۵ در صد است ( این مقدار برای نقره ۸۸ درصد و برای نیکل ۵۵ درصد می­‌باشد) در حالی که خاصیت انعکاس نقره و نیکل با گذشت زمان کاهش می‌­یابد، اما  در مورد کروم تغییری حاصل نمی‌شود.

نمونه های آبکاری تزئینی کروم

شکل ۲ – نمونه های آبکاری تزئینی کروم

آبکاری کروم­ سیاه نیز رنگ خاکستری دودی یا کاملا سیاه را به فلز منتقل می‌­کند و جنبه تزئیناتی نیز دارد. پوشش ­های تزئینی ضخامت پایینی دارند. لایه ­های پوششی کروم براق با ضخامت پایین (در حدود ۱ میکرو متر) فولاد را در مقابل خوردگی حفاظت نمی‌کنند. در صورتی که پوشش ضخیم کروم که در مقابل خوردگی مقاومت کافی داشته باشد فقط از طریق کروم‌کاری سخت امکان‌­پذیر است.

با توجه به اینکه پوشش‌های کروم الکترولیتی سطح را به طور کامل نمی‌پوشانند، از این­ رو کروم‌کاری تزیینی به تنهایی مورد استفاده قرار نمی‌گیرد. کروم‌کاری تزیینی همواره به عنوان پوشش ­نهایی روی پوشش ­های مقاوم به خوردگی مانند نیکل، به کار برده می‌شود.

انواع پوشش‌های آبکاری کروم

شکل ۳ – انواع پوشش‌های آبکاری کروم

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

میخواهید به بحث بپیوندید؟
احساس رایگان برای کمک!

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *